Kurgusal mekânın bilimsel ve felsefi boyutları: The Animatrix – The Second Renaissance bölümüne metaverse çerçevesinden bakmak

Burcu Yıldırım; İsmail Emre Kavut

doi:10.46372/arts.1142724

EN TR

Scientific and philosophical dimensions of fictional space: Analysing The Animatrix – The Second Renaissance episode through metaverse

Abstract

Through cinema philosophical doctrines can be conveyed to the audience via space. The Matrix series also adopt this approach. This study is aimed to analyze the connection of the metaverse architecture of The Matrix with today's metaverse and to question the scientific value of cinema. The universe of the study is The Matrix series the sampling is The Animatrix-The Second Renaissance I-II episodes. A qualitative research approach and visual content analysis were used. The concepts appropriate for the evaluation matrix as a result of the literature review were searched in the film space. Sequences that support the main findings were selected and presented in the narrative flow. The layers of today's metaverse architecture and the metaverse proposed in the film narrative have been evaluated comparatively. As a result, it has been discovered that The Animatrix emphasizes the scientific value of cinema with its accurate predictions about the metaverse phenomenon.

Keywords

Kurgusal mekânın bilimsel ve felsefi boyutları: The Animatrix – The Second Renaissance bölümüne metaverse çerçevesinden bakmak

Öz

Sinema aracılığıyla felsefi öğretiler ve görüşler mekân altyapısında izleyicilere iletilebilir. The Matrix serisi de bu yaklaşımı benimser. Yapılan çalışmada Matrix’in öngörmüş olduğu metaverse mimarisinin bugünün metaverse olgusu ile bağını çözümlemeyerek sinemanın bilimsel değerini sorgulamak amaçlanmaktadır. Çalışmanın evreni Matrix uzamını konu edinen görsel medya ürünleri, örneklemi The Animatrix-The Second Renaissance I-II bölümleridir. Kalitatif araştırma yaklaşımını benimseyen çalışmada görsel içerik analizinden faydalanılmış, literatür taramaları sonucu değerlendirme matrisi için uygun bulunan kavramlar seçili film uzamında aranmıştır. Ana bulguları destekleyen sekanslar seçilerek anlatı akışı içerisinde serimlemeleri gerçekleştirilmiştir. Günümüz metaverse mimarisi katmanları ve film anlatısında öne sürülen metaverse kurgusu karşılaştırmalı olarak değerlendirilerek incelenmiş, benzerlik ve farklılıkları ortaya konulmuştur. Filmin bugünün gerçekleriyle eşleşir öngörüler gerçekleştirdiği ve bu yolla sinemanın bilimsel değerini vurguladığı, bahsi geçen fikir ve görüşlerin mekânsal düzlemde çeşitli öğelerle aktarıldığı ve insan yapay zekâ ilişkisinin geleceğine distopik bir yaklaşım sergileyen film anlatısının bu yolla desteklendiği bulgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akpınar, B., Şen S. ve Beşgen, A. (2021). Mekânın duyusal paradoksları: Blindness (körlük) filmi üzerinden bir pandemi okuması. YDÜ mimarlık fakültesi dergisi, 3(2), 92-114. https://dergipark.org.tr/tr/pub/neujfa/issue/65575/1016266
Avcı, A. (2001). What is the Matrix? Marmara iletişim dergisi, 11, 221-232. https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruid/issue/444/3474
Ayna A. ve Postalcı, E. (2020). Bilim kurgu filmlerinde beden ve mekân okuması. Yıldız journal of art and design, 7(1), 1-29. https://dergipark.org.tr/tr/pub/yjad/issue/55860/644601
Barnwell, J. (2015). Film yapımının temelleri (2. baskı) (Çev. G. Altıntaş). Literatür.
Bassham, G. (2018). Matrix’in dini ve çoğulculuğun sorunları (Çev. E. Gül Coşkun). W. Irvin (Ed.), Matrix ve felsefe (2. baskı) (s. 173-192). Olimpos.
Bostrom, N. (2003). Are we living in a computer simulation? The philosophical quarterly, 53(211), 243-255. https://doi.org/10.1111/1467-9213.00309
Bulu, A. ve Kavut, İ. E. (2021). Kurgusal mekânlarda morfogenez etkisinin incelenmesi. Mimarlık ve yaşam, 6(3), 831-844. https://doi.org/10.26835/my.926835
Cronenberg, D. (Yönetmen). (1999). eXistenZ [Film]. Alliance Atlantis.

Çelik, R. ve Nezir Köse, N. (2022). Squid Game dizisinde yer alan mekân ve semboller üzerine inceleme. Meriç uluslararası sosyal ve stratejik araştırmalar dergisi, 6(15), 43-59. https://doi.org/10.54707/Meric.1058504
Daniels, B. (____). Dominion over man. https://www.barbaradanielsart.com/dominion-over-man/
Ek Bektaş, E. H. (2017). Sinema ve mekân ilişkisi açısından bilim kurgu filmlerine bir bakış. Mimarlık ve yaşam, 2(2), 201-218. https://doi.org/10.26835/my.315168
Erbay, M., Şahiner Tufan, A. ve Konakoğlu, Z. N. (2017). Sinemada geleceğin mekânları: uzay temalı filmler. İleri teknoloji bilimleri dergisi, 6(3), 471-480. https://dergipark.org.tr/tr/pub/duzceitbd/issue/33124/364503
Erion, G. J. ve Smith, B. (2018). Şüphecilik, ahlak ve Matrix (Çev. E. Gül Coşkun). W. Irvin (Ed.), Matrix ve felsefe (2. baskı) (s. 35-51). Olimpos.
Favaro, A. ve Akşit, O. O. (2014). Zihinsel haritaların ve deneyimin dönüşümü: Total Recall. Humanities sciences, 9(2), 11-26. https://doi.org/10.12739/NWSA.2014.9.2.4C0177
Ferhat, S. (2016). Dijital dünyanın gerçekliği, gerçek dünyanın sanallığı bir dijital medya ürünü olarak sanal gerçeklik. TRT akademi, 1(2), 724-746. https://dergipark.org.tr/tr/pub/trta/issue/23620/252178
Fettahoğlu, E. ve Erbay, M. (2022). Görsel medyada gelecek öngörüsünün mekânsal temsili: Black Mirror örneği. Akdeniz sanat, 16(29), 11-33. https://doi.org/10.48069/akdenizsanat.998183
Gelernter, D. (1992). Mirror worlds (1. baskı). Oxford University.
Gibson, W. (2003). Neuromancer (1. baskı). Ace.
Groh, J. M. (2017). Mekân yaratmak: Beyin neyin nerede olduğunu nasıl biliyor? (2. baskı) (Çev. G. Koca). Metis Bilim.
Kavut, İ. E. ve Yavuz E. (2018). İç mimarlıkta teknoloji ve kurgusal mekân mobilyası. H. Babacan (Ed.), Mimarlık bilimlerinde güncel akademik çalışmalar (1. baskı) (s. 17-26). Ivpe.
Kavut, İ. E. (2020). Kurgusal mekânlarda akıllı teknolojilerin, bilim kurgu filmlerinin iç mekân incelenmesi. Mimarlık ve yaşam, 5(1), 123-132. https://doi.org/10.26835/my.627438
Kavut, İ. E. ve Savaş, B. (2021). Fantastik film mekân ve müziklerinin eş zamanlı değerlendirilmesi: Edward Scissorhands (makaseller) örneği. Sanat ve tasarım dergisi, 27, 357-377. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sanatvetasarim/issue/63071/958324
Knight, D. ve McKnight G. (2018). Gerçek tür ve sanal felsefe (Çev. E. Gül Coşkun). W. Irvin (Ed.), Matrix ve felsefe (2. baskı) (s. 285-304). Olimpos.
Korsmeyer, C. (2018). Görme, inanma, dokunma, gerçek (Çev. E. Gül Coşkun). W. Irvin (Ed.), Matrix ve felsefe (2. baskı) (s. 71-88). Olimpos.
Kurt, E. K. (2010). ‘Matrix’ filminde mimari ve tasarım konseptleri üzerine bir değerlendirme. Alan İstanbul. http://www.alanistanbul.com/turkce/wp-content/uploads/2010/08/178.pdf
Kut, S., Aydınlı, S. ve Erdem, A. (2016). Sibertektonik mekân. Tasarım + kuram, 9(15), 21-34. https://doi.org/10.23835/tasarimkuram.240908
Lim, W. Y. B., Xiong, Z., Niyato, D., Cao, X., Miao, C., Sun, S. ve Yang, Q. (2022, 5 Ocak). Realizing the Metaverse with edge intelligence: A match made in heaven. arXiv. https://arxiv.org/abs/2201.01634
Maeda, M. (Yönetmen). (2003). The Animatrix-The Second Renaissance [Film]. Warner Bros Warner Home Video.
Mystakidis, S. (2022). Metaverse. Encyclopedia, 2(1), 486-497. https://doi.org/10.3390/encyclopedia2010031
Nevelsteen, K. J. (2017). Virtual world, defined from a technological perspective and applied to video games, mixed reality, and the Metaverse. Computer animation and virtual worlds, 29(1), e1752, 1-22. https://doi.org/10.1002/cav.1752
Otan, O. (2021). Cyberpunk evreninde mekân tasarımı bağlamında “Sessiz Kahraman” filmi. Akdeniz Üniversitesi iletişim fakültesi dergisi, 36, 29-46. https://doi.org/10.31123/akil.988486
Önder, A. (2002). Siberuzayda mimarlık sanal dünyada gerçek mimarlar. N. Togay (Ed.), Mimarlık ve sanallık (1. baskı) (s. 45-54). Boyut.
Özakın, Ö. (2001). Bugünün dünyasını geleceğe yansıtmak. Arredamento mimarlık, 11, 82-87.
Öztat, F. (2019). Gerçeklik, iktidar ve beden kavramları ışığında Matrix filmi. Selçuk iletişim, 12(1), 312-324. https://doi.org/10.18094/josc.470432
Platon. (2016). Devlet (2. baskı) (Çev. F. Akderin). Say. (Özgün eserin M.Ö. 380-360 tarihli olduğu düşünülmektedir)
Putnam, H. (1981). Reason, truth and history (1. baskı). Cambridge University. Rachlin, H. (2013). About teleological behaviorism. The behavior analyst, 36(2), 209-222. https://doi.org/10.1007/BF03392307
Ricci A., Croatti A., Brunetti P. ve Viroli M. (2015). Lecture notes in computer science/programming Mirror Worlds: An agent-oriented programming perspective. Baldoni M, Baresi L, Dastani M (Ed.), Engineering multi-agent systems – EMAS 2015 (1. baskı) (s. 191-211). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-26184-3_11
Ricci A., Piunti M., Tummolini L. ve Castelfranchi C. (2015). The Mirror World: Preparing for mixed-reality living. IEEE pervasive computing, 14(2), 60-63. https://doi.org/10.1109/MPRV.2015.44
Rusnak, J. (Yönetmen). (1999). The Thirteenth Floor [Film]. Columbia Pictures.
Stephenson, N. (2016). Parazit (1. baskı) (Çev. S. Hacıoğlu). Altıkırkbeş.
Talbot, M. (2018). Holografik evren (4. baskı) (Çev. G. Tekçe) Omega.
Taner, H. (2019). Şişhane’ye yağmur yağıyordu (8. baskı). YKY. (Özgün eser 1953 tarihlidir)
Türkmen, A. ve Kavut, İ. E. (2021). Steampunk akımının sinemada mekân temsiline etkisinin “Ölümcül Makineler” filmi üzerinden incelenmesi. Tasarım mimarlık ve mühendislik dergisi, 1(2), 71-87. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dae/issue/65807/1024131
Ülkeryıldız, E. ve Özcan Uslu, N. (2021). Hakikat sonrası bilincin siber-mekân üzerinden üretimi: ağdaşın kamusal mekânı. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi sosyal bilimler dergisi, 22(1), 293-303. https://doi.org/10.17494/ogusbd.952839
Ünver, B. (2020). Distopik bilim kurgu sinemasında gelecek mekânları ve mimari öngörüler. Yedi, 24, 95-111. https://doi.org/10.17484/yedi.730583
Wachowski, L. ve Wachowski, L. (Yönetmen). (1999). The Matrix [Film]. Warner Bros Roadshow Entertainment.
Weberman, D. (2018). Matrix simülasyonu ve postmodern çağ (Çev. E. Gül Coşkun). W. Irvin (Ed.), Matrix ve felsefe (2. baskı) (s. 339-359). Olimpos.
Žižek, S. (2014). Matrix-sapkınlığın iki yüzü (2. baskı). (Çev. B. Turan). Encore.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Burcu Yıldırım ^*
0000-0002-7128-6080
Türkiye

İsmail Emre Kavut
0000-0003-2672-4122
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

8 Temmuz 2022

Kabul Tarihi

23 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: Dijitalleşme Özel Sayısı

DOI

https://doi.org/10.46372/arts.1142724

IZ

https://izlik.org/JA69JJ27KN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yıldırım, B., & Kavut, İ. E. (2022). Kurgusal mekânın bilimsel ve felsefi boyutları: The Animatrix – The Second Renaissance bölümüne metaverse çerçevesinden bakmak. ARTS: Artuklu Sanat ve Beşeri Bilimler Dergisi, Dijitalleşme Özel Sayısı, 115-144. https://doi.org/10.46372/arts.1142724

Kurgusal mekânın bilimsel ve felsefi boyutları: The Animatrix – The Second Renaissance bölümüne metaverse çerçevesinden bakmak

Scientific and philosophical dimensions of fictional space: Analysing The Animatrix – The Second Renaissance episode through metaverse

Abstract

Keywords

Kurgusal mekânın bilimsel ve felsefi boyutları: The Animatrix – The Second Renaissance bölümüne metaverse çerçevesinden bakmak

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Analysis of the Movie Ratatouille in the Context of Spatial Scale

KURGUSAL MEKÂNLARDA RENK VE DUYGU İLİŞKİSİNİN RENK ŞEMALARI ÜZERİNDEN İRDELENMESİ: BEETLEJUICE FİLMİ

Kurgusal Tasarımların Sanat Bağlantılı Fiziksel Mekâna Mapping Uygulamalarıyla Yansıması: Melez Mekân