Necati Cumalı Şiirlerinde Modernliğin Eleştirisi

In this study, the approach of the artist to the consequences of modernity was examined through the poems of Necati Cumalı in his poetry book, Before the Flood (1983). These two poems were taken as samples, since Cumalı's view of modernity and the new conditions that emerged as a result of modernity are especially concentrated in his poems Tufandan Önce and Sonumuz Bu Muydu. The focus of study was these questions and criticisms; With the various theories produced in the context of the consequences of modernity, the relationship seen in Cumalı's poems was emphasized. In addition, intertextual relationship that poet established with dystopic novels such as 1984 and Brave New World was also taken into consideration, and modernity conditions and practices emphasized by Cumalı were determined in line with the studies aimed making sense of modern world both theoretically and fictionally. At this point, together with theories such as the surveillance society and consumer society, poems were examined within the framework of concepts such as daily life, media, panopticon, security, risk, commodification, sexuality, loneliness and alienation that came to the fore in relation to modernity.

Bu çalışmada, Necati Cumalı’nın Tufandan Önce (1983) adlı şiir kitabındaki şiirleri üzerinden sanatçının modernliğin sonuçlarına yaklaşımı incelenmiştir. Cumalı’nın modernliğe bakışı ve modernliğin sonucunda ortaya çıkan yeni koşulları özellikle de Tufandan Önce ve Sonumuz Bu Muydu şiirlerinde yoğunlaştığı için bu iki şiir örneklem olarak alınmıştır. Bu şiirlerde Cumalı, modern endüstriyel yaşamın belirleyicileri çerçevesinde ortaya çıkan yeni oluşumlar karşısında insanlığın geldiği noktayı sorgulamış ve eleştirmiştir. İncelemenin odak noktası da bu sorgulama ve eleştiriler olmuş; modernliğin sonuçları bağlamında üretilen çeşitli teorilerle Cumalı’nın şiirlerinde görülen ilişki üzerinde durulmuştur. Ayrıca şairin, George Orwell’ın 1984 (2019) ve Aldous Huxley’in Cesur Yeni Dünya (2020) gibi distopik romanlarla kurduğu metinlerarası ilişki de dikkate alınmış gerek teorik gerek kurgusal olarak modern dünyayı anlamlandırmaya yönelik çalışmalar doğrultusunda Cumalı’nın dikkat çektiği modernlik koşulları ve pratikleri tespit edilmiştir. Bu noktada gözetim toplumu, tüketim toplumu gibi teorilerle birlikte, yine modernlikle ilişkili olarak gündeme gelen gündelik hayat, medya, panoptikon, güvenlik, risk, metalaşma, cinsellik, yalnızlık ve yabancılaşma gibi kavramlar çerçevesinde şiirler irdelenmiştir.