Kelimelerden imajlara: Z kuşağı seyircisinin edebi eserlerden uyarlanan filmlere yaklaşımı üzerine bir saha araştırması

Roman, çizgi roman, destan, öykü, masal, tiyatro eserleri gibi farklı metin türlerinden uyarlanan filmler, sinemada önemli bir yer tutmaktadır. Postmodern sanat anlayışı, her yeniden üretimin yeni bir metin oluşturduğunu ve mesajın onu alımlayan kişide farklı anlamlara gelebileceğini öne sürerken, dijital çağda transmedya hikâye anlatıcılığının da bu süreci güçlendirdiğini göstermektedir. Sinema-edebiyat ilişkisini seyirci bağlamında ele alan nitel araştırmaların sınırlı olması nedeniyle bu çalışmada, 18-26 yaş arası Z kuşağı seyircisinin edebi eserlerden uyarlanan filmlere yönelik algısı, tercihleri ve tür eğilimleri incelenmiştir. Araştırmada 8 kişiyle yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme yapılmıştır. Çalışmada genç seyircilerin uyarlama filmlerden beklentileri, film türlerindeki başarı algısı, kitap ve film tercihleri arasındaki farklılıklar ve bu tercihlerinin ardındaki anlamlar analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, Z kuşağı seyircisinin edebi eserlerden uyarlanan filmleri kitaplara kıyasla daha pratik ve sosyal bir deneyim olarak değerlendirdiği; başarılı bir uyarlamada ise hem eserin özüne sadık kalınmasını hem de sinemanın estetik ve teknik anlatı dilinin yaratıcı biçimde kullanılmasını önemsediği belirlenmiştir.

Films adapted from different types of texts such as novels, comics, epics, short stories, fairy tales, and theatrical works hold an important place in cinema. While the postmodern understanding of art suggests that each act of reproduction creates a new text and that meaning may vary depending on the recipient, transmedia storytelling in the digital age further reinforces this process. Due to the limited number of qualitative studies addressing the relationship between cinema and literature from the audience’s perspective, this study examines the perceptions, preferences, and genre tendencies of Generation Z viewers aged 18–26 regarding films adapted from literary works. Semi-structured in-depth interviews were conducted with eight participants. The findings show that Generation Z viewers perceive film adaptations as a more practical and social experience than books, while valuing both fidelity to the essence of the original work and the creative use of cinema’s aesthetic and technical narrative language in a successful adaptation.