Öz
Doğa, tarih boyunca yalnızca yaşamsal bir kaynak değil, aynı zamanda estetik ilhamın da temel referanslarından biri olarak sanatın merkezinde yer almaktadır. 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren çevresel ve felsefi tartışmalar, sanat alanında doğanın etik ve politik bir aktör olarak değerlendirilmesini gündeme getirmiştir. Bu dönüşümün getirdiği ideoloji sonucunda sanatçılar, doğanın kendisini veya bir parçasını galeri, müze ya da kontrollü mekânlara taşıyarak, doğaya müdahale eden estetik stratejiler benimsemişlerdir. Organik unsurlar kimi zaman mevcut halleriyle sergilenmiş, kimi zaman da yapay ancak doğal referanslarla örülü yeni doğa kurgularına dönüştürülmüştür. Çalışma, doğanın sanat nesnesine dönüşüm sürecindeki pratikleri, güncel kuramsal yaklaşımlar temelinde inceleyerek, ortaya çıkan etik, ontolojik ve ideolojik gerilimleri görünür kılmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda makale, Stéphane Thidet, Mark Dion ve Carlos Garaicoa’nın konuya referans olabilecek çalışmalarını eleştirel söylem analizi yöntemiyle çözümleyerek, doğanın nesneleştirilme hareketine dair pratikleri ve bunların arkasında yatan ideolojik perspektifleri analiz etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aktulum, K. (2016). Resimsel alıntı, resimlerarası etkileşimler ve aktarımlar. Çizgi.
- Azuma, M. (2024). Exobotanica [Installation]. AMKK. http://exobiotanica.com/award/
- Baker, S. (2001). The postmodern animal. Reaktion.
- Bell, V. (2009). Village Green [Installation]. Vaughn Bell. https://www.vaughnbell.net/village-green.html
- Bennett, J. (2010). Vibrant matter: A political ecology of things. Duke University.
- Bhabha, H. K. (1994). The location of culture. Routledge.
- Brady, E. (2013). The sublime in modern philosophy: aesthetics, ethics, and nature. Cambridge University.
- Braidotti, R. (2013). The posthuman. Polity.
- Brown, A. (2014). Güncel sanat ve ekoloji (Çev. E. Gözgü ve Y. Adam). Akbank Kültür ve Sanat Dizisi.
- Cronon, W. (1996). The trouble with wilderness; or, getting back to the wrong nature. W. Cronon (Ed.), Uncommon ground: Rethinking the human place in nature. W. W. Norton & Company.
- Danto, A. C. (1981/2012). The transfiguration of the commonplace. Harvard University. (Original work published 1981).
- Deman, S. (2017). Les échanges magnétiques de Stéphane Thidet. Arts Hebdo Médias. https://www.artshebdomedias.com/article/echanges-magnetiques-de-stephane-thidet/
- Demos, T. J. (2016). Decolonizing nature: Contemporary art and the politics of ecology. Sternberg.
- Dion, M. (2006). Neukom Vivarium [Installation]. Experimental Studio. https://experimentalstudio.ca/outdoorschool/2015/09/24/mark-dion-neucom-vivarium/
- Garaicoa, C. (2013). Jardim Frágil [Installation]. Almeida & Dale. https://almeidaedale.com.br/noticias/carlos-garioca-inaugura-instalacao-jardim-fragil/
- Garrard, G. (2016). Ekoeleştiri: Ekoloji ve çevre üzerine kültürel tartışmalar. Kolektif.
- Haacke, H. (1969). Grass Grows [Installation]. Studio International. https://www.studiointernational.com/hans-haacke-all-connected-at-the-new-museum
- Harman, G. (2022). Sanat ve nesneler. (Trans. O. Karayemiş). Ayrıntı.
- Hegel, G. W. F. (2018). Estetik: Güzel sanatlar üzerine dersler (Trans. T. Altuğ & H. Hünler). Kırmızı Kedi.
- Kant, I. (2007). Critique of judgement (Trans. J. C. Meredith). Oxford University.
- Lippard, L. (1973). Six years: The dematerialization of the art object from 1966 to 1972. University of California.
- McKee, Y. (2003). Art and the ends of environmentalism: From biosphere to the right to survival. October, 103, 117-132. https://doi.org/10.2307/3397641.
- Merchant, C. (1980). The death of nature: Women, ecology and the scientific revolution. Harper & Row.
- Miller, W. (2008, November). Mark Dion: Neukom Vivarium. Art21 Magazine. https://art21.org/read/mark-dion-neukom-vivarium/
- Morton, T. (2007). Ecology without nature: Rethinking environmental aesthetics. Harvard University.
- Naess, A. (1989). Ecology, community and lifestyle: Outline of an ecosophy (Trans. D. Rothenberg). Cambridge University.
- Özden, L. (2023). Çağdaş sanatta bozulan doğa. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 43, 237-271. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1240762
- Sayan, Ş. (2024). Ecology based artistic practices: The idea of artificial nature. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 14 (4), 1039-1047. https://doi.org/10.7456/tojdac.1517035
- Sezgin, E. (2022). Sanat ve ekoloji: Sanat, yaşam, üretim. İletişim.
- Smithson, R. (1968). A provisional theory of nonsites. https://holtsmithsonfoundation.org/provisional-theory-nonsites
- Thidet, S. (2016a). Désert: Abbaye de Maubuisson, Saint-Ouen-l’Aumône [Exhibition]. Artcatalyse. https://artcatalyse-artistes-nz.com/stephane-thidet-desert-abbaye-de-maubuisson-saint-ouen-l-aumone.html
- Thidet, S. (2016b). Insomnies [Installation]. Stéphane Thidet. https://www.stephanethidet.com/Insomnies
- Zeng, F. (2001). Introduction to ecological aesthetics. Springer.
Öz
Throughout history, nature has occupied a central place in art not only as a vital source of life but also as a fundamental reference of aesthetic inspiration. Since the 20th late century, environmental and philosophical debates have presented nature as an ethical and political actor in art. As a result of this transformation, artists have developed intervention-based strategies by bringing nature or its fragments into galleries, museums, and other controlled spaces. Organic elements have been exhibited either in their existing forms or transformed into new constructs shaped by natural references. The study examines the practices shaping the transformation of nature into an art object through current theoretical approaches and reveals the resulting ethical, ontological, and ideological tensions.In this framework, the article employs critical discourse analysis to examine the works of Stéphane Thidet, Mark Dion, and Carlos Garaicoa revealing practices of objectifying nature and the ideological perspectives behind them.
Anahtar Kelimeler
contemporary art ecological art nature object representation
Kaynakça
- Aktulum, K. (2016). Resimsel alıntı, resimlerarası etkileşimler ve aktarımlar. Çizgi.
- Azuma, M. (2024). Exobotanica [Installation]. AMKK. http://exobiotanica.com/award/
- Baker, S. (2001). The postmodern animal. Reaktion.
- Bell, V. (2009). Village Green [Installation]. Vaughn Bell. https://www.vaughnbell.net/village-green.html
- Bennett, J. (2010). Vibrant matter: A political ecology of things. Duke University.
- Bhabha, H. K. (1994). The location of culture. Routledge.
- Brady, E. (2013). The sublime in modern philosophy: aesthetics, ethics, and nature. Cambridge University.
- Braidotti, R. (2013). The posthuman. Polity.
- Brown, A. (2014). Güncel sanat ve ekoloji (Çev. E. Gözgü ve Y. Adam). Akbank Kültür ve Sanat Dizisi.
- Cronon, W. (1996). The trouble with wilderness; or, getting back to the wrong nature. W. Cronon (Ed.), Uncommon ground: Rethinking the human place in nature. W. W. Norton & Company.
- Danto, A. C. (1981/2012). The transfiguration of the commonplace. Harvard University. (Original work published 1981).
- Deman, S. (2017). Les échanges magnétiques de Stéphane Thidet. Arts Hebdo Médias. https://www.artshebdomedias.com/article/echanges-magnetiques-de-stephane-thidet/
- Demos, T. J. (2016). Decolonizing nature: Contemporary art and the politics of ecology. Sternberg.
- Dion, M. (2006). Neukom Vivarium [Installation]. Experimental Studio. https://experimentalstudio.ca/outdoorschool/2015/09/24/mark-dion-neucom-vivarium/
- Garaicoa, C. (2013). Jardim Frágil [Installation]. Almeida & Dale. https://almeidaedale.com.br/noticias/carlos-garioca-inaugura-instalacao-jardim-fragil/
- Garrard, G. (2016). Ekoeleştiri: Ekoloji ve çevre üzerine kültürel tartışmalar. Kolektif.
- Haacke, H. (1969). Grass Grows [Installation]. Studio International. https://www.studiointernational.com/hans-haacke-all-connected-at-the-new-museum
- Harman, G. (2022). Sanat ve nesneler. (Trans. O. Karayemiş). Ayrıntı.
- Hegel, G. W. F. (2018). Estetik: Güzel sanatlar üzerine dersler (Trans. T. Altuğ & H. Hünler). Kırmızı Kedi.
- Kant, I. (2007). Critique of judgement (Trans. J. C. Meredith). Oxford University.
- Lippard, L. (1973). Six years: The dematerialization of the art object from 1966 to 1972. University of California.
- McKee, Y. (2003). Art and the ends of environmentalism: From biosphere to the right to survival. October, 103, 117-132. https://doi.org/10.2307/3397641.
- Merchant, C. (1980). The death of nature: Women, ecology and the scientific revolution. Harper & Row.
- Miller, W. (2008, November). Mark Dion: Neukom Vivarium. Art21 Magazine. https://art21.org/read/mark-dion-neukom-vivarium/
- Morton, T. (2007). Ecology without nature: Rethinking environmental aesthetics. Harvard University.
- Naess, A. (1989). Ecology, community and lifestyle: Outline of an ecosophy (Trans. D. Rothenberg). Cambridge University.
- Özden, L. (2023). Çağdaş sanatta bozulan doğa. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 43, 237-271. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1240762
- Sayan, Ş. (2024). Ecology based artistic practices: The idea of artificial nature. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 14 (4), 1039-1047. https://doi.org/10.7456/tojdac.1517035
- Sezgin, E. (2022). Sanat ve ekoloji: Sanat, yaşam, üretim. İletişim.
- Smithson, R. (1968). A provisional theory of nonsites. https://holtsmithsonfoundation.org/provisional-theory-nonsites
- Thidet, S. (2016a). Désert: Abbaye de Maubuisson, Saint-Ouen-l’Aumône [Exhibition]. Artcatalyse. https://artcatalyse-artistes-nz.com/stephane-thidet-desert-abbaye-de-maubuisson-saint-ouen-l-aumone.html
- Thidet, S. (2016b). Insomnies [Installation]. Stéphane Thidet. https://www.stephanethidet.com/Insomnies
- Zeng, F. (2001). Introduction to ecological aesthetics. Springer.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Çevresel Sanat |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 14 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 7 Şubat 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 23 Şubat 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.46372/arts.1823607 |
| IZ | https://izlik.org/JA92LE34NU |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: 15 |
ARTS, CC BY-NC 4.0 ile lisanslanmaktadır 
YAYINCI | DERGİ KURULLARI | DİZİNLER | ÜCRET POLİTİKASI | İSTATİSTİKLER | MIAR | SHERPA ROMEO