Çağdaş sanatta çekmece imgesine bakmanın on üç yolu

Müsebbih Fındık Tütün; Fevziye Eyigör Pelikoğlu

doi:10.46372/arts.1752548

TR EN

Çağdaş sanatta çekmece imgesine bakmanın on üç yolu

Öz

Bu makale, çağdaş sanat uygulamalarında karşılaşılan çok sayıda çekmece imgesinin varlığına odaklanmaktadır. Çalışmanın amacı, kapalıyken içeriğini gizleyen bir bilgi deposu, açıkken ise bir tür sergileme alanı olarak işlev gören çekmecenin sanatsal anlam üretimindeki önemini ortaya koymaktır. Bilimsel açıdan fenomenolojik, sanat teorisi açısından ise yorumsamacı olan çalışmada, Amerikalı sanat eleştirmeni Thomas McEvilley'in, sanatçının ifadesinde başvurduğu bir nesneye on üç farklı şekilde bakılabileceği önerisinden yola çıkılmıştır. Farklı sanat disiplinlerinde çekmeceyi ele alan eserler incelenmiştir. Çekmecelerle ilgili insan algısı ve sanatçı deneyimleri hakkında on üç farklı içerik üretilmiştir. Sonuç olarak, çekmece formunun kime ait olduğu, ne zaman, nerede, neden ve nasıl kullanıldığı ve değerinin ne olduğu gibi sorulara cevap arayanların öznel bakışının temsili değeri açığa çıkmıştır

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Angus, J. (2015). Gece yarısında bahçe [Enstalasyon]. Renwick Galeri, Washington.
Aono, F. (2025). Seto İç Denizi’ndeki Awashima Adası’nda sürüklenen eski bir evin zihinsel deniz manzarası görüntüsü [Enstalasyon].
Aono, F. (2016). Burada olmayanlar için bir grup resmi–nereden geliyorsun, nereye gidiyorsun- Sai No Kawara [Enstalasyon]. Mori Art Museum.
Artun, A. (2005). Sanatçı müzeleri (1. baskı) (Çev. E. Gen, A. Berktay ve E. Yılmaz). İletişim.
Artun, A. (2015). Bir muamma sanat hayat aforizmalar (1. baskı) (Çev. S. Somuncuoğlu, E. Gen, N. Altınyıldız Artun ve A. Boren). İletişim.
Atalayer, F. (2007). Mekân (uzam), Türk mitolojisi ve yaratıcılık. Düşünce sanat kültür seçkisi 01. Şimdi.
Bachelard, G. (2017). Mekânın poetikası (Çev. A. Tümertekin). İthaki.
Barret, T. (2014). Sanatı eleştirmek günceli anlamak (Çev. G. Metin). Hayalperest.

Barret, T. (2022). Sanat üretimi form ve anlam (1. baskı) (Çev. E. B. Alpay). Hayalperest.
Cordal, İ. (2015). Kentsel eylemsizlik [Enstalasyon].
Dali, S. (1951). Düşmüş melek [Resim].
Deaton, G. (2017). International perspectives on the Anthropocene (2/3); Isaac Cordal. Scalar. https://scalar.usc.edu/works/engl205-07h-fall-2017/panel-4-person-2
Distel, H. (1970-77). Çekmece müzesi [Enstalasyon]. Das Schubladenmuseum, Köln.
Elemento, N. (1998). Tutkusuz doğal [Enstalasyon].
Elemento, N. (2000). İkimiz için [Enstalasyon]. Bölgesel Çağdaş Sanat Müzesi, Fransa.
Elemento, N. (2025). CV. https://www.elemento.fr/curriculum.php
Elmgreen, M. ve Dragset, I. (2011). İsimsiz-morg [Enstalasyon].
Erbil, P. (2015). Kibele’den pandora’ya kadının tarihsel yenilgisi (4. baskı). Arkadaş.
Erinç, S. M. (2013). Sanatın boyutları (3. baskı). Ütopya.
Eyigör Pelikoğlu, F. (2019). Sürdürülebilir beklentilere teamülen sanat (1. baskı). Akademisyen.
Feipel, M. ve Bechameil, J. (2011). Çarpık odalar [Enstalasyon]. 54. Venedik Bienali.
Fineberg, J. (2014). 1940’tan günümüze sanat (3. baskı) (A. Z. Tunç, Ed.; Çev. S. Atay Eskier ve G. Erinç Yılmaz). Karakalem.
Focillon, H. (2015). Biçimlerin yaşamı (1. baskı) (Çev. A. Tümertekin). Janus.
Gagosian Quarterly. (2023, 11 Ağustos). Tetsuya Ishida; My weak self, my pitiful self, my anxious self. https://gagosian.com/quarterly/2023/08/11/essay-tetsuya-ishida-my-weak-self-my-pitiful-self-my-anxious-self/
Gombrich, E. H. (2015). İmge ve göz, görsel temsil psikolojisi üzerine yeni incelemeler (Çev. K. Atakay). Yapı Kredi.
Grippo, V. (1978). Masa [Enstalasyon]. Ricardo Martin-Crosa Koleksiyonu.
Institute for Cultural Diplomacy. (2010). Floodwall: Art exhibition of Jana Napoli in Berlin; Drawers speak – New Orleans five years later. https://www.culturaldiplomacy.org/academy/index.php?en_conferences_loam_floodwall-exhibition
Ishida, T. (1996). Bir çekmece [Resim]. Tetsu Koleksiyonu.
Jimenez Muñoz, A. J. (2013, 8 Mart). Thirteen ways of looking at a blackbird. The Literary
Encyclopedia. http://www.litencyc.com/php/sworks.php?rec=true&UID=8282
Kaçar, E. (2019). Öznenin Trajedisi: Aynanın Ötesine Geçmek. Dört Öge (15), 75-84. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/797640
Kastner, J. (2017). Elmgreen ve Dragset. Artforum. https://www.artforum.com/events/elmgreen-dragset-4-227818/
Kippenberger, M. (1996). Kategorizasyona meydan okuyan yumurta kadın [Resim].
Kosuth, J. (1965). Bir ve üç masa [Fotoğraf].
Lee, W. (2014, 24 Nisan). Japanese artist Aono Fumiaki holds first Seoul exhibition showcasing installations made with broken objects collected from tsunami-hit areas. The Korea Herald. https://www.koreaherald.com/article/3697494
Lenoir, B. (2004). Sanat yapıtı (Çev. A. Derman). Yapı Kredi.
Los Carpinteros (2001). Büyük çekmece [Enstalasyon].
McEvilley, T. (1993). Thirteen ways of looking at a blackbird. Art & discontent: Theory at the millennium. Documentext. https://jdsperry.people.ysu.edu/pdf/13_Ways_Blackbird.pdf
Madoz, C. (2007). İsimsiz, 2/7 [Fotoğraf]. Matthys Colle Koleksiyonu.
May, R. (2015). Yaratma cesareti (2. baskı) (Çev. A. Oysal). Metis.
Napoli, J. (2007-2011). Taşkın duvarı [Enstalasyon].
Nicola L. (1969-1993). Kadın şifonyer [Enstalasyon].
Ono, Y. (1966). To the Wesleyan people. Imagine Peace. https://www.imaginepeace.com/archives/2526
Ono, Y. ve Lennon, J. (Yönetmen). (1970). Fly [Kısa Film]. Apple Films.
Ono, Y. (2007). Fly (sinek/uçmak) [Enstalasyon].
Panofsky, E. (2012). İkonoloji araştırmaları rönesans sanatında insancıl temalar (1. baskı) (Çev. O. Düz). Pinhan.
Pyragraph. (2017, 16 Ağustos). Both patterned and chaotic: ‘cross pollination’ at 516 Arts [Josie Lopez ve Jennifer Angus röportajı].
Reyes, C. (2012). Aşk şarkılarının içinde [Enstalasyon].
Ricciulli, V. (2020, 9 Nisan). Saul Steinberg celebrated the home as a ‘cocoon for creativity’. Curbed NY. https://ny.curbed.com/2020/4/9/21200169/saul-steinberg-cartoonist-virtual-exhibit-pace-interiors
Ricoeur, P. (2017). Hafıza, tarih, unutuş (2. baskı) (Çev. M. Emin Özcan). Metis
Shadyac, T. (Yönetmen). (2003). Bruce Almighty [Film]. Universal Pictures.
Simmel, G. (2016). Gizliliğin ve gizli toplumların sosyolojisi (Çev. İ. Dündar). Pinhan.
Sözen, M. ve Tanyeli, U. (2003). Sanat kavram ve terimler sözlüğü (7. baskı). Remzi.
Steinberg, S. (1950). Şehir manzarasında çekmeceli dolap [Jelatin gümüş baskı]. Saul Steinberg Vakfı, New York.
Stevens, W. (1923). Thirteen ways of looking at a blackbird. Poetry Foundation. https://www.poetryfoundation.org/poems/45236/thirteen-ways-of-looking-at-a-blackbird
Şahin, Y. (2017). Michel Foucault’da söylem analizi. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD), 3(6), 119-135. https://dergipark.org.tr/tr/pub/skad/issue/33118/368590
Taşçıoğlu, M. (2013). Bir görsel iletişim platformu olarak mekân (1. baskı). Yem.
Türk Dil Kurumu. (2025, 31 Ocak). Maddesellik. https://sozluk.gov.tr/
Ward, G. (2014). Postmodernizmi anlamak (Çev. T. Göbekçin). Optimist.
Wikipedia. (2025, 10 Temmuz). Sanzu river. https://en.wikipedia.org/wiki/Sanzu_River

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Disiplinlerarası Sanat , Enstelasyon/Yerleştirme Sanatı , Resim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Müsebbih Fındık Tütün ^*
0000-0002-3901-8473
Türkiye

Fevziye Eyigör Pelikoğlu
0000-0002-5904-2139
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

23 Şubat 2026

Gönderilme Tarihi

28 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

1 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 15

DOI

https://doi.org/10.46372/arts.1752548

IZ

https://izlik.org/JA26EW88CX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Fındık Tütün, M., & Eyigör Pelikoğlu, F. (2026). Çağdaş sanatta çekmece imgesine bakmanın on üç yolu. ARTS: Artuklu Sanat ve Beşeri Bilimler Dergisi, 15, 53-82. https://doi.org/10.46372/arts.1752548

Çağdaş sanatta çekmece imgesine bakmanın on üç yolu

Çağdaş sanatta çekmece imgesine bakmanın on üç yolu

Öz

Anahtar Kelimeler

Thirteen ways of looking at the drawer image in contemporary art

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster