Yapay zekâ ile seramik sanatında posthüman estetik: Form, özne ve üretimin yeniden yazımı

This study aims to examine the creative role of artificial intelligence in ceramic art within the context of posthuman aesthetics. Today, with the incorporation of generative artificial intelligence algorithms into the form creation process, art production is no longer a solely human act. Artmaking is evolving into a multi-subjective structure shared among humans, machines, and materials. In this context, the main objective of this study is to discuss how artificial intelligence, not only as a technical tool but also as a conceptual partner, participates in production through current trends in ceramic art. Qualitative content analysis and theoretical analysis based on posthuman theory were used as research methods. Consequently, posthuman aesthetics places both the material and the production process in ceramic art in a new intellectual and artistic context, presenting a model of creation produced jointly by the artist-machine-material triad.

Bu çalışma, yapay zekânın seramik sanatındaki yaratıcı rolünü posthüman estetik bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Günümüzde, üretken yapay zekâ algoritmalarının form yaratım sürecine dâhil olmasıyla birlikte, sanat üretimi yalnızca insana ait bir edim olmaktan çıkmıştır. Sanat yapımı insan, makine ve malzeme arasında paylaşılan çok özneli bir yapıya evrilmektedir. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, yapay zekânın yalnızca teknik bir araç değil, aynı zamanda kavramsal bir ortak olarak üretime nasıl katıldığını seramik sanatındaki güncel eğilimler üzerinden tartışmaktır. Araştırma yöntemi olarak nitel içerik analizi ve posthüman teoriye dayalı kuramsal çözümleme kullanılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre, yapay zekâ destekli seramik üretimi, geleneksel kavramları dönüştürerek, seramiği form, süreç ve anlam açısından yeniden yorumlanmasına olanak sağlamaktadır. Sonuç olarak, posthüman estetik, seramik sanatında hem malzemeyi hem de üretim sürecini yeni bir düşünsel ve sanatsal bağlama oturtmakta; sanatçımakine-malzeme üçlüsünün birlikte ürettiği bir yaratım modelini ortaya koymaktadır.