The “found story” in Derviş Zaim’s cinema: Documentary reality through the possibilities of digital cinema

Aslı Güngör

doi:10.46372/arts.1549285

TR EN

Derviş Zaim sinemasında “bulunmuş öykü”: Sayısal sinemanın olanaklarıyla belgesel gerçekliği

Öz

Derviş Zaim sineması bir arayışın sinemasıdır. Zaim, bulunmuş öykü ile kurmacayı harmanlayarak içerik ve biçimin birbirini karşılıklı beslediği bir yapı inşa etmektedir. Gerçek olgu ve karakterlerden yola çıkarak gerçekleştirdiği Tabutta Rövaşata (1996) ve Devir (2013) filmleri yaşamın içinde bulunmuş öykülere dayanmaktadır. Zaim’in son filmi Tavuri (2023) ise, dolandırıcı Mustafa Serttaş’ın son beş yılını anlatan cinema verité tarzında bir belgeseldir. Sayısal sinemanın sağladığı olanaklar, Zaim’in belgesel ile kurmacanın sınırlarında iz süren yolculuğuna önemli bir katkı sağlamaktadır. Bu araştırma, Zaim’in Siegfried Kracauer’in “bulunmuş öykü” kavramını filmlerinin anlatısına nasıl dahil ettiğini ve farklı biçim ile üslup denemelerinde sayısal teknolojiyi kullanma eğilimini auteur kuramı bağlamında ele almaktadır. İncelenen filmler; karakter, olay örgüsü, çevre, mizansen ve kurgu gibi unsurlar çerçevesinde analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

The “found story” in Derviş Zaim’s cinema: Documentary reality through the possibilities of digital cinema

Abstract

Derviş Zaim’s cinema is a cinema of exploration. Zaim blends found story with fiction, constructing a framework in which content and form reinforce each other. His films Somersault in a Coffin (1996) and Cycle (2013), based on real events and characters, are rooted in found stories drawn from the fabric of life. Zaim’s latest film, Tavuri (2023), is a cinéma vérité style documentary that chronicles the last five years of the life of con artist Mustafa Serttaş. The possibilities offered by digital cinema contribute significantly to Zaim’s journey along the boundaries between documentary and fiction. This study examines how Zaim incorporates Siegfried Kracauer’s concept of the “found story” into the narrative structure of films, focusing on his use of digital technology while experimenting with different forms and styles within the context of auteur theory. The aim is to analyse the films in terms of characters, plot, setting, mise-en-scène, and editing.

Keywords

Kaynakça

Bazin, A. (1967). What is cinema? (1st edition) (Trans. H. Gray). University of California.
BİSAV TV. (2021, June 22). Derviş Zaim | Belgesel ile (...) [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=qckWfiObfh4
Cardullo, B. (Ed.). (2011). André Bazin and Italian neorealism (1st edition). Continuum international.
Corrigan, T. (2008). Film eleştirisi el kitabı (1st edition) (Trans. A. Gürata). Dipnot.
Daldal, A. (2013). The impact of neo-realism in Turkish intellectual cinema: The cases of Yılmaz Güney and Nuri Bilge Ceylan. Academic journal of interdisciplinary studies, 2(9), 181-187. https://doi.org/10.5901/ajis.2013.v2n9p181
Demoğlu, M. E. (2022). Bir Pazar Günü (1930) filmi üzerinden Kracauer’in bulunmuş öykü kavramına bakış. ARTS, 8, 128-150. https://doi.org/10.46372/arts.1104989
Kracauer, S. (1997). Theory of film: The redemption of physical reality (1st edition). Princeton University.
Nichols, B. (2001). Introduction to documentary (3rd edition). Indiana University.

Özden, Z. (2000). Film eleştirisi (1st edition) Afa
Rouch, J. & Morin, E. (Directors). (1961). Chronicle of a summer [Movie]. Argos.
Stam, R. (2000). Film theory: An introduction (1st edition). Wiley-Blackwell.
Thompson, K. & Bordwell, D. (2003). Film history: An introduction (2nd edition). McGraw-Hill.
Vertov, D. (Director). (1929). Man with a camera [Movie]. Vufku.
Yalın, C. O. & Güngör, A. (2016). Sinema-gerçek: Hakikatin sineması ya da sinemanın hakikati. Z. Özarslan (Ed.), Sinema kuramları 2: Beyazperdeyi aydınlatan kuramlar (2nd edition) (p. 77-91). Su.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8th edition) Seçkin.
Zaim, D. (____a). Devir. https://www.derviszaim.com/film/devir/
Zaim, D. (____b). Interview with Derviş Zaim and Turgut Yasalar about tabutta rövaşata. https://www.derviszaim.com/tabutta-rovasata-ile-ilgili-dervis-zaim-ve-turgut-yasalar-soylesisi/
Zaim, D. (____c). Tabutta rövaşata. https://www.derviszaim.com/film/tabutta-rovasata/
Zaim, D. (Director). (1996). Tabutta rövaşata [Movie]. İstisnai Filmler ve Reklamlar.
Zaim, D. (Director). (2013). Devir [Movie]. Marathon.
Zaim, D. (2020). Gerilla tarzı sinema ve spontanlığın sosyolojisi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü (Ed.), Sinema ve sosyoloji: Sosyoloji seminerleri 4 (1st edition) (p. 61-96). Alfa.
Zaim, D. (Director). (2023). Tavuri [Movie]. Marathon.
Zaimağaoğlu, D. (2020). Suç filmi bağlamında belgesel ve kurmacanın anlatım olanaklarının tartışılması (Unpublished doctoral dissertation). Maltepe University, İstanbul.
Zavattini, C. (1966). Some ideas on the cinema (Trans. P. L. Lanza ). R. D. MacCann (Ed.), Film: A montage of theories (1st edition) (p. 216–228). Dutton.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Sanat Teorisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aslı Güngör ^*
0000-0001-6487-5234
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

25 Aralık 2024

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

12 Eylül 2024

Kabul Tarihi

25 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: Çağdaş sanat özel sayısı

DOI

https://doi.org/10.46372/arts.1549285

IZ

https://izlik.org/JA52RN33LW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Güngör, A. (2024). The “found story” in Derviş Zaim’s cinema: Documentary reality through the possibilities of digital cinema. ARTS: Artuklu Sanat ve Beşeri Bilimler Dergisi, Çağdaş sanat özel sayısı, 67-83. https://doi.org/10.46372/arts.1549285