Kayıp halk Çingenelerin Türk sinemasında temsili: Gönül (2022) filmi analizi

Ferit Çağıl

doi:10.46372/arts.1374943

EN TR

Kayıp halk Çingenelerin Türk sinemasında temsili: Gönül (2022) filmi analizi

Öz

Geçmişleri hakkında kesin sonuçlara varılamamış bir topluluk olan Çingeneler, dünyanın dört bir yanında yaşamlarını sürdürmektedir. Dünya üzerinde yaşadıkları topraklarda farklı isimlerle değerlendirilen bu halk, farklı coğrafyada olmalarına rağmen benzer zorluklarla hayatlarını devam ettirirler. Çingenelerin yaşadıkları bu hayatlar sinemanın da konusu olmuş ve Çingeneler kalıplaşmış anlatılarla temsil edilmiştir. Çingenelerin Türk sinemasında temsili de bu basmakalıp anlatılar çerçevesinde yer bulmuştur. Bu çalışma, Çingenelerin Anadolu’da yaşayan ve Dom olarak tanımlanan kolunun Türk sinemasında temsilini Gönül (2022) filmi üzerinden analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nitel içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda filmin belli başlı stereotiplerden kaçarak Domların hayatına eğildiği ancak basmakalıp durumların da tekrar edildiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aksu, M. (2006). Türkiye’de Çingene olmak (2. baskı). Kesit.
Aygün, H. (Yönetmen). (2012). Dom [Film]. Zaningeh.
Bilgin, N. (2006). Sosyal bilimlerde içerik analizi: Teknikler ve örnek çalışmalar (1. baskı). Siyasal.
Bochi, G. (2007). The production of difference: Socialitywork and mobility in a community of Syrian Dom between Lebanon and Syria (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). London School of Economics and Political Science, Londra.
Caner, S. (Yönetmen). (2022). Gönül [Film]. Netflix.
Dişli, S. Ö. (2021). “Kemançe” ve “Mû-Zik”: Nusaybinli Domlarda kimlik. Folklor edebiyat, 27(1), 321-336. https://doi.org/10.22559/folklor.1216
Dobreva, N. (2007). Constructing the “Celluloid Gypsy”: Tony Gatlif and Emir Kusturica’s “Gypsy films” in the context of New Europe. Romani studies, 17(2), 141-153.
Gatlif, T. (1993). İyi Yolculuklar [Film]. Michèle Ray-Gavras.

Iordanova, D. (2003). Images of Romanies in cinema: A rough sketch?. Framework: The journal of cinema and media, 44(2), 5-14.
Iordanova, D. (2008). Welcome pictures, unwanted bodies: “Gypsy” representations in new Europe’s cinema. V. Glajar ve D. Radulescu (Ed.), Gypsies in European literature and culture (1. baskı) (s. 235-240). Palgrave Macmillan.
İlhan, S. ve Fırat, M. (2017). Bir inşa süreci olarak çingenelik: Kuramsal bir çözümleme. Fırat Üniversitesi sosyal bilimler dergisi, 27(2), 265-276. https://doi.org/10.18069/firatsbed.346534
Karaman, Z. (2007). Siyasi ve idari yönüyle Romanlar. S. Kolukırık (Ed.), Yeryüzünün yabancıları Çingeneler (1. baskı) (s. 33-42). Simurg.
Kenrick, D. (2006). Çingeneler: Ganj’dan Thames’e (1. baskı) (Çev. B. Tırnakçı). Homer.
Keskin, N. (2015). Tûr Abdin’de bir kimlik ve anlatım biçimi: Mıtırblar ve Mıtrıplık. Folklor edebiyat, 21(84), 57-72.
Krippendorff, K. (2004). Content analysis: An introduction to its methodology (2. baskı). Sage.
Kusturica, E. (1988). Çingeneler Zamanı [Film]. Columbia Pictures.
Kusturica, E. (1998). Kara Kedi, Ak Kedi [Film]. Bayerischer Rundfunk.
Kyuchukov, H. (2007). Bulgar ve Türk Müslüman Romanlar’ın tarihi, kültürü ve dili. S. Kolukırık (Ed.), Yeryüzünün yabancıları Çingeneler (1. baskı) (s. 71-84). Simurg.
Mak, M. ve Kurtişoğlu, B. O. (2018). Mardinli koçerler. MSGSÜ sosyal bilimler, 18, 327-348.
Marsh, A. (2008). Etnisite ve kimlik: Çingenelerin kökeni. E. Uzpeder, S. D. Roussinova, S. Özçelik ve S. Gökçen (Ed.), Biz buradayız! Türkiye’de Romanlar: Ayrımcı uygulamalar ve hak mücadelesi (1. baskı) (s. 19-28). Mart.
Martinez, N. (1992). Çingeneler (1. baskı) (Çev. Ş. Aktaş). İletişim.
Özgüç, A. (2012). Ansiklopedik Türk filmleri sözlüğü (1. baskı). Horizon international.
TDK. (2023). Çingene. https://sozluk.gov.tr
Yalçın, A. (2022). Kimlik ve ırk bağlamında Afro-Türklerin “Arap bacı” örneği üzerinden bir incelemesi. ARTS, 9, 39-57. https://doi.org/10.46372/arts.1195054
Yıldız, H. (2007). Türkçede Çingeneler için kullanılan kelimeler ve bunların etimolojileri. Dil araştırmaları, 1(1), 61-82.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat Tarihi, Teori ve Eleştiri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ferit Çağıl ^*
0000-0002-3391-869X
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

11 Şubat 2024

Yayımlanma Tarihi

27 Şubat 2024

Gönderilme Tarihi

12 Ekim 2023

Kabul Tarihi

10 Şubat 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 11

DOI

https://doi.org/10.46372/arts.1374943

IZ

https://izlik.org/JA44TE99YU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çağıl, F. (2024). Kayıp halk Çingenelerin Türk sinemasında temsili: Gönül (2022) filmi analizi. ARTS: Artuklu Sanat ve Beşeri Bilimler Dergisi, 11, 8-25. https://doi.org/10.46372/arts.1374943

Cited By

Echoes of exclusion: a discourse analysis of media representations and the marginalization of the Cono tribe in Adana

Crime, Law and Social Change

https://doi.org/10.1007/s10611-025-10216-7

Kayıp halk Çingenelerin Türk sinemasında temsili: Gönül (2022) filmi analizi

Representation of the lost people Gypsies in Turkish cinema: Gönül (2022) movie analysis

Abstract

Keywords

Kayıp halk Çingenelerin Türk sinemasında temsili: Gönül (2022) filmi analizi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Echoes of exclusion: a discourse analysis of media representations and the marginalization of the Cono tribe in Adana