Anahtar Deliğinden Ba-Kı-La-Sı Olmaya Direnen Kadınlar: Hokkabaz

Aslı Ekici

doi:10.46372/arts.1039331

TR EN

Anahtar Deliğinden Ba-Kı-La-Sı Olmaya Direnen Kadınlar: Hokkabaz

Öz

Kimi kuramcılar tarafından popüler kültür kitle kültürü ile bir tutulup değersizleştirilse de –ki popüler kültüre yönelik en sert eleştiriler Frankfurt Okulu’ndan gelmiştir– popüler kültüre olumlu özellikler atfeden ve popüler kültür ürünlerini incelemeye değer bulan kuramcılar da olmuştur. Annette Kuhn gibi feminist kuramcılar, popüler kültür ürünü olan popüler filmlerde kadınlara/kadın olmaya dair nelerin söylenip nelerin görmezden gelindiğinin izini sürerek, bu filmlerde toplumsal cinsiyetin inşasına dair çıkarımlar bulmanın mümkün olduğunu söylemiştir. 2000’li yıllar Türk sinemasında kadın karakterler genellikle erkek karakterlerin gerisinde kalmakta ve anlatıya yön veren aktif bir konumda inşa edilmemektedir. Cinsiyetçiliğin ideolojik olarak işlediği filmlerin biçimsel özelliklerinden biri olan “bakış” kavramı, çalışmada Laura Mulvey’in Görsel Haz ve Anlatı Sineması’ndaki (Visual Pleasure and Narrative Cinema) “bakış” tanımı üzerinden ele alınacaktır. Bu bağlamda popüler film örneği olan Hokkabaz (Ali Taner Baltacı, Cem Yılmaz, 2006) özelinde kadının bakışına imkân tanınıp tanınmadığı feminist metin analizi ile değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abisel, N., Arslan U. T., Behçetoğulları, P., Karadoğan, A., Öztürk, S. R. ve Ulusay, N. (2005). Çok Tuhaf Çok Tanıdık: Vesikalı Yarim Üzerine. İstanbul: Metis.
Adorno, T. (2005), Minima Moralia (Çev. A. Doğukan ve O. Koçak). İstanbul: Metis.
Baltacı, A. T., Yılmaz, C. (Yönetmen). (2006). Hokkabaz [Film]. Türkiye: Beşiktaş Kültür Merkezi.
Bennett, T. (1999). Popüler ve Popüler Kültür Politikası, N. Güngör (Ed.), Popüler Kültür ve İktidar: Popüler Kültür Üzerine Kuramsal İncelemeler (s. 53-72). Ankara: Vadi.
Benveniste, E. (1995). Genel Dilbilim Sorunları (Çev. E. Öztokat). İstanbul: Yapı Kredi.
Best, S. (2000). gaze, the. L. Code (Ed.), Encyclopedia of Feminist Theories (s. 194). Londra ve New York: Routledge.
Bonitzer, P. (2006). Kör Alan ve Dekadrajlar (Çev. İ. Yasar). İstanbul: Metis.
Bonitzer, P. (2007). Bakış ve Ses (Çev. İ. Yasar). İstanbul: Metis.

Butler, J. (2010). Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi (Çev. B. Ertür). İstanbul: Metis.
Büker, S. (1996). Film Dili: Kuramsal ve Eleştirel Eğilimler. İstanbul: Kavram.
Cook, P. Ve Bernink M. (Ed.). (1999). The Cinema Book. Londra: British Film Institute.
Demme, J. (Yönetmen). (1991). Kuzuların Sessizliği [Film]. ABD.
Ellis, J. (1992). Visible Fictions: Cinema, Television, Video. Londra ve New York: Routledge.
Elsaesser, T. ve Hagener, M. (2011). Film Kuramı: Duyular Yoluyla Bir Giriş (Çev. B. Soner ve B. Yıldırım). Ankara: Dipnot.
Eren, Ö. ve Saraçoğlu, M. (Yönetmen). (2008). 120. [Film]. Türkiye.
Fiske, J. (1999). Popüler Kültürü Anlamak (Çev. S. İrvan). Ankara: Ark.
Gledhill, C. (1984). Developments in Feminist Film Criticism. M. A. Doane, P. Mellencamp ve L. Williams (Ed.), Re-vision Essays in Feminist Film Criticism (s. 18-48). Los Angeles ve California: University Publications of America.
Groombridge, B. ve Whannel, P. (1960). Something Rotten in Denmark Street. New Left Review, 1(1), 52-54.
Güngör, N. (1999). Sunuş. N. Güngör, (Ed.), Popüler Kültür ve İktidar: Popüler Kültür Üzerine Kuramsal İncelemeler (s. 7-8). Ankara: Vadi.
Hall, S. (1996). What’s This ‘Black’ in Black Popular Culture? D. Morley ve Kuan-Hsing Chen (Ed.). Stuart Hall: Critical Dialogues in Cultural Studies (s. 465-475). Londra ve New York: Routledge.
Hall, S. (1997). Popüler Olanın Yapıbozumu Üzerine Notlar. Mürekkep, 8, 15-22.
Hänsel, M. (Yönetmen). (1985). Dust [Film]. Fransa ve Belçika: -.
Henderson, B. (2011). Burjuva Olmayan Bir Kamera Stiline Doğru E. Yılmaz (Der. ve Çev.), Filmde Yöntem ve Eleştiri (s. 61-78). Ankara: De Ki.
Horkheimer, M. (2005). Akıl Tutulması (Çev. O. Koçak). İstanbul: Metis.
Humm, M. (1997). Feminism and Film. Bloomington: Indiana University.
İrvan, S. ve Binark, M. (Der. ve Çev.). (1995). Kadın ve Popüler Kültür. Ankara: Ark.
Kaplan, E. A. (2000). Women and Film: Both Sides of The Camera. Londra ve New York: Routledge.
Kuhn, A. (1994). Women’s Pictures: Feminism and Cinema. Londra ve New York: Verso.
MacDonald, D. (1967). A Theory of Mass Culture. B. Rosenberg ve D. M. White (Ed.), Mass Culture: The Popular Arts in America (s. 59-73). New York: The Free.
Millett, K. (2011). Cinsel Politika (Çev. S. Selvi). İstanbul: Payel.
Modleski, T. (1990). Hitchcock, Feminism and the Patriarchal Unconscious. P. Erens (Ed.). Issues in Feminist Film Criticism (s. 58-74). Indianapolis: Indiana University.
Mulvey, L. (Ed.) (1989a). Fears, Fantasies and the Male Unconscious or “You Don’t Know What is Happening, Do You, Mr. Jones?”. Visual and Other Pleasures (s. 6-13). Hong Kong: The Macmillan.
Mulvey, L. (Ed.) (1989b). Film, Feminism and the Avant-Garde. Visual and Other Pleasures (s. 111-126). Hong Kong: The Macmillan.
Mulvey, L. (Ed.) (1989c). Changes: Thoughts on Myth, Narrative and Historical Experience. Visual and Other Pleasures (s. 159-176). Hong Kong: The Macmillan.
Mulvey, L. (1993). Görsel Haz ve Anlatı Sineması Üzerine: King Vidor’un Duel in The Sun’ının (1946) Esiniyle Sonradan Düşünülenler (Çev. N. Abisel). 25. Kare, 4, 9-13.
Mulvey, L. (1995). The Myth of Pandora: A Psychoanalytical Approach. L. Pietropaola ve A. Testaferri (Ed.), Feminisms in the Cinema (s. 3-19). Bloomington: Indiana University.
Mulvey, L. (1997). Görsel Haz ve Anlatı Sineması (Çev. N. Abisel). 25. Kare, 21, 38-46.
Nelmes, J. (1998). Sinemada Cinsiyet ve Cinselliğin Sunumu (Çev. E. Yılmaz). Sinemasal, 98(2), 71-94.
Nowell-Smith, G. (1981). A Note on History/Discourse. J. Caughie (Ed.), Theories of Authorship (s. 232-241). Londra, Boston ve Henley: Routledge ve Kegan Paul.
Oskay, Ü. (Der.) (1999). Popüler Kültürün Toplumsal Ortamı ve İdeolojik İşlevleri Üzerine. “Yıkanmak İstemeyen Çocuklar” Olalım (s. 237-272). İstanbul: Yapı Kredi.
Rakow, L. (1995). Popüler Kültüre Feminist Yaklaşımlar: Ataerki’nin Hakkını Teslim Etmek. S. İrvan ve M. Binark (Der. ve Çev.), Kadın ve Popüler Kültür (s. 15-40). Ankara Ark.
Schwichtenberg, C. (1995). Madonna’nın Postmodern Feminizmi. S. İrvan ve M. Binark (Der. ve Çev.), Kadın ve Popüler Kültür (s. 175-197). Ankara: Ark.
Smelik, A. (2008). Feminist Sinema ve Film Teorisi ve Ayna Çatladı (Çev. D. Koç). İstanbul: Agora.
Storey, J. (1993). An Introductory Guide to Cultural Theory and Popular Culture. Athens: University of Georgia.
Strinati, D. (2004). An Introduction to Theories of Popular Culture. Londra ve New York: Routledge.
Suner, A. (2006). Hayalet Ev: Yeni Türk Sinemasında Aidiyet, Kimlik ve Bellek. İstanbul: Metis.
Williams, L. (1987). “Something Else Besides a Mother” Stella Dallas and the Maternal Melodrama. C. Gledhill (Ed.), Home is Where the Heart is: Studies in Melodrama and the Woman’s Film (s. 299-325). Londra: British Film Institute.
Wollen, P. ve Mulvey, L. (Yönetmen). (1977). Riddles of the Sphinx [Film]. ABD: -.
Wollen, P. (2010). Godard ve Karşı-Sinema: Doğu Rüzgârı (Çev. E. Yılmaz). A. Karadoğan (Ed.), Sanat Sineması Üzerine: Yaklaşımlar ve Tartışmalar (s. 113-124). Ankara: De Ki.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aslı Ekici ^*
0000-0002-7185-2572
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

18 Şubat 2022

Gönderilme Tarihi

21 Aralık 2021

Kabul Tarihi

22 Ocak 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Sayı: 7

DOI

https://doi.org/10.46372/arts.1039331

IZ

https://izlik.org/JA78BE66MR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ekici, A. (2022). Anahtar Deliğinden Ba-Kı-La-Sı Olmaya Direnen Kadınlar: Hokkabaz. ARTS: Artuklu Sanat ve Beşeri Bilimler Dergisi, 7, 128-150. https://doi.org/10.46372/arts.1039331