Cinematographic Comments of Necati Cumalı in the Movies Adı Vasfiye and Uzun Bir Gece

Necati Cumalı is one of the greatest artists of the 20th century, who has produced works of all kinds and very important in Turkish literature. Many of Cumalı's works have also been adapted for the big screen. Along with Susuz Yaz (1963), director Metin Erksan's first film, which received an international award, has 14 (fourteen) film adaptations. In order of year, Boş Beşik (1952), Tütün Zamanı (1959), Susuz Yaz (1963), Boş Beşik (1969), Susuz Yaz (1973), Derya Gülü (1973), Dilâ Hanım (1977), Derya Gülü (1979), Mine (1982), Tutku (1984), Dul Bir Kadın (1985), Adı Vasfiye (1985), Uzun Bir Gece (1986), Ay Büyürken Uyuyamam (2011). In this study, we determined the films Adı Vasfiye (1985) and Uzun Bir Gece (1986), which were adapted to the cinema from Necati Cumali's short story book called Ay Büyürken Uyuyamam, as a sample. It is an important element that Cumali discusses the adaptation (visualization) process of these films from the text through the Mediterranean perspective and sexuality creating a free woman. The cinematic narrative structure and director attitudes of directors Atıf Yılmaz and Süreyya Duru were analyzed in the context of visual codes.

Necati Cumalı Türk edebiyatında çok önemli ve her türde eserler vermiş olan 20.yüzyılın en büyük sanatçılarından biridir. Cumalı’nın birçok eseri beyazperdeye de uyarlanmıştır. Uluslararası alanda ödül alan ilk filmi yönetmen Metin Erksan’ın Susuz Yaz (1963) ile birlikte 14 (on dört) film uyarlaması söz konusudur. Yıl sırasına göre, Boş Beşik (1952), Tütün Zamanı (1959), Susuz Yaz (1963), Boş Beşik (1969), Susuz Yaz (1973), Derya Gülü (1973), Dilâ Hanım (1977), Derya Gülü (1979), Mine (1982), Tutku (1984), Dul Bir Kadın (1985), Adı Vasfiye (1985), Uzun Bir Gece (1986), Ay Büyürken Uyuyamam (2011) adlı filmlerdir. Bu çalışmada Necati Cumalı’nın Ay Büyürken Uyumam adlı öykü kitabından sinemaya uyarlanan Adı Vasfiye (1985) ve Uzun Bir Gece (1986) filmlerini örneklem olarak belirledik. Bu filmlerin metinden uyarlama (görselleştirme) sürecini Cumalı’nın Akdenizli bakış açısı ve cinselliği özgür kadın yaratması üzerinden tartışması önemli bir unsurdur. Görsel kodlar bağlamında çözümlemeleri yönetmenler Atıf Yılmaz ve Süreyya Duru’nun sinemasal anlatı yapısı ve yönetmen tavırları incelenmiştir.